«Мамлекеттик камсыздандыруу уюму» ААК («МКУ» ААК) — Кыргыз Республикасынын мамлекеттик камсыздандыруу компаниясы. Коомдун бирден-бир акционери — мамлекет; акционердин ыйгарым укуктарын Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш башкармасы жүзөгө ашырат. Компания камсыздандыруу рыногунда 2016-жылдан бери Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө кызматынын мөөнөтсүз лицензияларынын негизинде иштейт.
Инвестор үчүн бул — менчик түзүмү ачык-айкын жана долбоордун бүткүл мөөнөтүндө, курулуштан пайдаланууга чейин, болжолдуу өнөктөш дегенди билдирет.
«МКУ» ААК Кыргызстандагы инвестициялык долбоордун эки камсыздандыруу маселесин тең чечет: мыйзам талап кылган милдеттүү камсыздандырууну аткаруу жана салынган капиталды — мүлктү, жоопкерчиликти, жүктөрдү жана кызматкерлерди — ыктыярдуу коргоо.
Мыйзам талаптарына ылайык келүү
Кыргыз Республикасында камсыздандыруунун бир катар түрлөрү милдеттүү: жарактуу полистерсиз коркунучтуу өндүрүш объекттерин пайдаланууга, кызматкерлерди жалдоого жана ташууларды жүргүзүүгө болбойт. Милдеттүү түрлөрдүн бардыгы бир компанияда — бирдиктүү узартуу мөөнөтү жана бир жооптуу менеджер менен — таризделет:
- ОСГОР — кызматкер эмгек милдеттерин аткарууда анын өмүрүнө жана ден соолугуна келтирилген зыян үчүн иш берүүчүнүн жарандык жоопкерчилиги;
- ОСГООПО — коркунучтуу өндүрүш объекттерин пайдаланган уюмдардын жарандык жоопкерчилиги;
- ОСЖ — турак жайларды өрттөн жана табигый кырсыктардан милдеттүү камсыздандыруу;
- ОСАГО — автотранспорт каражаттарынын, анын ичинде корпоративдик автопарктын, ээлеринин жарандык жоопкерчилиги;
- ОСГОП — ташуучунун жүргүнчүлөр алдындагы жарандык жоопкерчилиги;
- ОСГОПОГ — коркунучтуу жүктөрдү ташуучунун жарандык жоопкерчилиги.
Салынган капиталды коргоо
Ыктыярдуу камсыздандыруу милдеттүү полистер каптабаган тобокелдиктерди жабат: активдердин бузулушу жана жоголушу, үчүнчү жактардын доолору, ташуудагы жоготуулар жана кызматкерлерге байланыштуу чыгымдар.
- ДСИ — ишкананын мүлкүн өрттөн жана башка коркунучтардан, ошондой эле күрөөдөгү жана лизингге берилген мүлктү камсыздандыруу;
- СГО жана ДСГ — ыктыярдуу жарандык жоопкерчилик жана ташуудагы жүктөрдү камсыздандыруу;
- КАСКО, КАСКО-Extra, КАСКО-Эконом — долбоордун транспорту жана атайын техникасы;
- НС, ВТ, ВЗР — кызматкерлер: кырсыктар, медициналык камсыздандыруу жана чет өлкөгө сапарлар;
- такафул продуктулары — ислам каржылоо принциптеринде иштеген инвесторлор үчүн шариат нормаларына ылайык камсыздандыруу коргоосу.
Ар бир продукт боюнча шарттар, лимиттер жана наркы «Камсыздандыруу продуктулары» бөлүмүндө келтирилген. Ири жана типтүү эмес объекттер боюнча камсыздандыруу программасы жеке негизде түзүлөт.
Экспорт, кайра камсыздандыруу жана чек ара аралык долбоорлор
Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин 2024-жылдын 30-июлундагы № 459-р буйруусу менен «МКУ» ААК Кыргыз Республикасында кайра камсыздандыруу боюнча улуттук оператор болуп аныкталган — анын ичинде Евразия экономикалык бирлигине мүчө мамлекеттердин экспорттук кредиттери, экспортко багытталган өндүрүшү жана инвестициялары боюнча, Евразия кайра камсыздандыруу компаниясы менен өз ара аракеттенүүдө.
Бул статуста компания чек ара аралык салымдар үчүн маанилүү тобокелдиктер менен иштейт: чет өлкөлүк контрагенттердин төлөбөй коюусу, ЕАЭБ мамлекеттеринин ортосундагы соода жана инвестициялардагы ишкердик жана саясий тобокелдиктер, биргелешип өндүрүлгөн продукциянын экспортун колдоо. Ыктыярдуу жоопкерчиликти камсыздандыруу лицензиясы «экспорттук келишим боюнча резиденттин жарандык жоопкерчилигин ыктыярдуу камсыздандыруу» кызматы менен толукталган (Финкөзөмөлдүн 2024-жылдын 24-октябрындагы № 563-п буйругу).
Ири жана татаал объекттер тобокелдиктердин бир бөлүгүн чет өлкөлүк кайра камсыздандыруучуларга жайгаштыруу менен камсыздандырууга кабыл алынат — бул ири камсыздандыруу окуялары болгондо да милдеттенмелерди аткарууга мүмкүндүк берет. Кеңири маалымат «Эл аралык кызматташтык» бөлүмүндө.
Ишенимдүүлүк жана көзөмөл
Компаниянын ишмердүүлүгү Кыргыз Республикасынын Экономика жана коммерция министрлигине караштуу Финансы рыногун жөнгө салуу жана көзөмөлдөө кызматы тарабынан жөнгө салынат. Бардык лицензиялар мөөнөтсүз жана жөнгө салуучунун реестрлеринде «жарактуу» статусуна ээ: тизме «Расмий лицензиялар» бөлүмүндө, компаниянын жана камсыздандыруу рыногунун көрсөткүчтөрү «Статистикалык көрсөткүчтөр» бөлүмүндө келтирилген.
Кантип баштоо керек
Конкреттүү долбоор боюнча камсыздандыруу программасын эсептөө үчүн объекттердин сүрөттөмөсү, пландалган иштер жана талап кылынган жоопкерчилик лимиттери жетиштүү. Башкы кеңсе: Бишкек шаары, Ч. Айтматов проспекти, 1, 2-курулуш. Ысык линия +996 (312) 65-08-53, электрондук почта info@gso.kg, иш убактысы — дүйшөмбү–жума, 9:00дөн 18:00гө чейин. Филиалдар республиканын бардык облустарында иштейт: «Филиалдар» бөлүмү.